คำว่า ซัลมาน โลกใบเล็ก หรือ กระท่อมทับ เข้าใจได้ดีครับสำหรับคนที่เคยอ่าน โลกใบเล็กของซัลมาน และคำอธิบายของดอกเข็มแดงก็ไม่ต่างจากการตีความของ meop และผมก็เห็นชัดอยู่แล้วว่าไม้หนึ่งสื่อความเช่นนี้

ตรงนี้ผมต้องแยกเป็นสองประเด็นหลัก ๆ

หนึ่งคือ เรื่องเวลา

สองคือ ความไม่เข้าใจของดอกเข็มแดงในการอ่านงานกนกพงศ์

เรื่องแรกเรื่องเวลา เป็นเรื่องเดียวกับคำถามที่ว่า กนกพงศ์มองประเด็นชนชั้นกว้าง-แคบ อยู่ระดับไหน ตรงนี้ผมคงต้องถามกลับไม้หนึ่ง ก. กุนที ว่า พ.ศ. ที่กนกพงศ์เขียนเรื่องโลกใบเล็กของซัลมานนั้น ไม้หนึ่ง ก. กุนที มองเรื่องชนชั้น กว้าง-แคบ แค่ไหน ตรงนี้ไม่ได้จะเอาเปรียบเรื่องรุ่นนะครับ เดี๋ยวผมจะอธิบายเรื่องมิติเวลาทีหลัง แต่ขอถามว่า ตลอดปี 39-45 บทกวีของไม้หนึ่ง ก. กุนที มีบทไหนที่สะท้อนมุมมองความกว้าง-ลึกเรื่องชนชั้นในระดับ "ดา" บ้าง

แม้กระทั่งช่วงเวลาเดียวกับที่กนกพงศ์ออก "นิทานประเทศ" ช่วงเวลาเดียวกันนั้นก็ไม่ปรากฎบทกวีของไม้หนึ่งที่สะท้อนเรื่องชนชั้นในระดับ "ดา"

มีนักเขียนกี่คนที่สะท้อนเรื่องชนชั้นในระดับนี้ออกมาก่อนเกิดวิกฤติการเมือง จะให้ผมนับไหม

ที่แน่ ๆ ไม่มีในบทกวีของไม้หนึ่ง (ผมเดา)

มีเรื่อง "สุพรรณหงส์ชะ" ที่ได้ช่อการะเกด ราวปี 40 (พ.ศ.อาจจะผิด) มีเรื่องสั้นเรื่องหนึ่งของ วาด รวี เขียนราวปี 44 (อยู่ในชั่วขณะ-ไปหาดูกันเอง) เท่าที่อ่านเรื่องสั้นบทกวีมาตลอด พูดไม่ว่า ไม่มี ก่อนวิกฤติการเมือง

ปัญหาคือเรื่อง "มิติเวลา" ครับ เงื่อนไขที่ทำให้คนฉุกใจคิดในเรื่องนี้ก่อนเกิดวิกฤติการเมืองมีน้อยมาก คุณจะเอาเวลาที่คุณอยู่ในเงื่อนไขไปประเมินเวลาของคนในอดีตที่ไม่ได้อยู่ในเงื่อนไขได้อย่างไร ทั้งนี้ ไม้หนึ่งในมิติเวลาเดียวกับซัลมาน และโกเต๊ก ก็มองไม่เห็นสิ่งที่ไม้หนึ่งเห็นในมิติเวลาหลังเกิดวิกฤติการเมืองแล้ว

ไม่แฟร์

สอง เรื่องการเข้าใจงานกนกพงศ์ของดอกเข็มแดง

การกดขี่ทางชนชั้น (อย่างน้อย) มีสองระดับครับ หนึ่ง ระดับที่มองเห็นได้ด้วยตาเปล่า (รวมถึงกรณี ดา-ถ้าตาไม่ถั่ว)

สอง ระดับที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า

ประเด็นนี้ผมไม่อภิปราย แต่ดอกเข็มแดงต้องกลับไปทำการบ้านด้วยการอ่านงานของกนกพงศ์ให้ทะลุปรุโปร่ง